Wpisz nazwę, kod albo EAN. Wynik prowadzi do karty produktu w sklepie, który go sprzedaje.

Strefa wiedzy: jak dobrać oświetlenie, kable i osprzęt

Strefa wiedzy

Zanim kupisz, sprawdź jak dobrać

Ciekawostki z branży
Barwa 2700KCiepła biel jak żarówka. 4000 K to neutralna biel do kuchni i biura, 6500 K zimna, bliska południowemu niebu.
1,5 czy 2,5YDYp 3x1,5 idzie na obwody oświetleniowe pod bezpiecznik 10 A, 3x2,5 na gniazda pod 16 A.
CRI 90Wysokie oddawanie barw widać przy lustrze, w garderobie i nad blatem. Przy CRI 80 makijaż i drewno wyglądają inaczej niż w dzień.
UGR<19Limit olśnienia dla stanowisk biurowych z normy PN-EN 12464-1. Panel bez tego parametru męczy oczy przy monitorze.
Poradniki OHI

Poradniki: jak dobrać i zobaczyć różnicę

Poradniki mają charakter informacyjny. Instalację elektryczną wykonuje osoba z uprawnieniami, a przy inwestycjach decyduje projekt.

01

Jak światło zmienia wnętrze

Ten sam pokój może wyglądać przytulnie, sterylnie albo ciasno. Decyduje barwa światła, jego jasność i to, skąd pada. Przełącz barwę na zdjęciu i zobacz różnicę.

↑ Spis poradników
Jasne wnętrze z oprawami sufitowymi, schodami i lampą podłogową
Barwa światła

2700 K, ciepła biel. Białe ściany robią się kremowe, pokój wydaje się mniejszy i przytulniejszy. Dobra do salonu, sypialni i jadalni.

4000 K, neutralna biel. Kolory najbliższe dziennym, wnętrze czyste i jasne. Dobra do kuchni, łazienki i domowego biura.

6500 K, zimna biel. Pokój wydaje się większy i chłodniejszy, ale wieczorem w domu wygląda jak w biurze. Lepiej sprawdza się w garażu i warsztacie.

Przy przyciemnionym świetle ciepła barwa wygląda naturalnie, jak światło świec. Zimna barwa po ściemnieniu robi się szara i przygnębiająca. Do ściemniania wybieraj 2700 K albo źródła ściemniane do ciepłej barwy (dim to warm).

Symulacja na zdjęciu: ten sam pokój, zmieniona barwa i jasność światła.

Pięć zasad, które zmieniają wygląd pokoju

  • Światło na ściany powiększa pomieszczenie. Kinkiety, taśma LED w suficie podwieszanym albo reflektory skierowane na ścianę odsuwają ją optycznie. Pokój oświetlony tylko z góry wydaje się niższy.
  • Kilka punktów zamiast jednego. Jedna lampa na środku sufitu daje płaskie światło i ciemne kąty. Dołóż drugą warstwę: kinkiet, lampę podłogową, podświetlenie półki.
  • Nisko zawieszona lampa tworzy strefę. Lampa nad stołem albo stolikiem kawowym wydziela miejsce w otwartym salonie bez ścianek działowych.
  • Jasne ściany odbijają światło, ciemne je pochłaniają. Biała ściana odbija ok. 80% światła, ciemnoszara lub granatowa 10-20%. Pokój w ciemnych kolorach potrzebuje nawet dwa razy więcej lumenów.
  • Jedna barwa w jednym pomieszczeniu. Żarówki 2700 K i 4000 K obok siebie wyglądają jak pomyłka. Przy zakupie kilku źródeł sprawdź, czy mają tę samą temperaturę barwową.
Kanapa i stolik pod dwiema nisko zawieszonymi lampami w showroomie OHI
Dwie lampy zawieszone nisko nad stolikiem wydzielają strefę wypoczynku w dużej, otwartej przestrzeni.
Ściana z kinkietami i lampami wiszącymi rzucającymi światło na ścianę
Kinkiety świecące w górę i w dół rysują na ścianie wzór i dodają głębi, nawet gdy główne światło jest zgaszone.

Jak to sprawdzić przed zakupem

Na opakowaniu żarówki szukaj trzech liczb: lumenów (jasność), kelwinów (barwa) i CRI (oddawanie barw, w domu co najmniej 80, przy lustrze i w garderobie 90). Barwy i oprawy można też zobaczyć na żywo w showroomie w Ożarowie Mazowieckim: jak dojechać.

02

Dobór oświetlenia: lumeny, barwa, IP

O tym, czy światło jest dobre, decydują cztery liczby: natężenie w luksach, barwa w kelwinach, oddawanie barw CRI i stopień ochrony IP.

↑ Spis poradników
Ekspozycja kinkietów i reflektorków Sollux w showroomie OHI
Te same oprawy w różnych kolorach obudowy: barwa i kierunek światła liczą się bardziej niż moc w watach.

Ile światła potrzeba

Natężenie oświetlenia mierzy się w luksach (lx), czyli lumenach na metr kwadratowy. Wymagania dla miejsc pracy podaje norma PN-EN 12464-1. W domu można się nią posiłkować.

PomieszczenieNatężenieBarwa
Biuro, praca przy komputerze500 lx4000 K
Korytarz, klatka schodowa100-150 lx3000-4000 K
Magazyn, składowanie100-200 lx4000 K
Hala produkcyjna, warsztat300-500 lx4000-5000 K
Kuchnia, blat roboczy300-500 lx3000-4000 K
Salon, sypialnia100-200 lx2700-3000 K
Łazienka przy lustrze300-500 lx3000-4000 K

Jak przeliczyć luksy na lumeny

Do wstępnego doboru wystarczy wzór: powierzchnia × wymagane natężenie ÷ 0,6. Współczynnik 0,6 uwzględnia straty na ścianach, wysokość montażu i spadek strumienia z czasem.

Przykład: biuro 20 m² przy 500 lx. 20 × 500 ÷ 0,6 ≈ 16 700 lm, czyli cztery panele po ok. 4200 lm. Przy większych inwestycjach warto zlecić obliczenie w programie typu DIALux.

Barwa i oddawanie barw

  • 2700-3000 K, ciepła biel: mieszkania, hotele, restauracje.
  • 4000 K, neutralna biel: biura, kuchnie, sklepy, szkoły.
  • 5000-6500 K, zimna biel: hale, magazyny, parkingi.
  • CRI 80 to minimum tam, gdzie się pracuje. CRI 90 i więcej wybieraj, gdy liczą się kolory: przy lustrze, w garderobie, w sklepie z odzieżą, w pracowni.
  • UGR opisuje olśnienie. Dla biur i sal lekcyjnych norma wymaga UGR 19 lub mniej, dla korytarzy wystarczy 28.

Stopień ochrony IP

Pierwsza cyfra mówi o ochronie przed pyłem i ciałami stałymi, druga przed wodą.

StopieńGdzie
IP20wnętrza suche: salon, biuro, sypialnia
IP44bryzgi wody: łazienka poza strefą prysznica, zadaszone wejście
IP54dodatkowo ochrona przed pyłem: garaż, warsztat, pomieszczenie gospodarcze
IP65strumień wody, pyłoszczelna: elewacja, ogród, myjnia, hala
IP67chwilowe zanurzenie: oprawy gruntowe, miejsca zalewane
IP68ciągłe zanurzenie: oczka wodne, fontanny

Porównując dwie oprawy, patrz na strumień świetlny w lumenach i skuteczność w lm/W, a nie na moc w watach.

03

Kable i przewody: przekroje i oznaczenia

Przekrój zależy od obciążenia, długości obwodu i sposobu ułożenia. Oznaczenie na izolacji mówi, z czego przewód jest zrobiony i gdzie wolno go położyć.

↑ Spis poradników
Rysunek przekroju kabla wielożyłowego
Przekrój żyły, materiał izolacji i powłoki: wszystko to jest zapisane w oznaczeniu na przewodzie.

Typowe przekroje w instalacji domowej

ObwódPrzewódZabezpieczenie
Oświetlenie3×1,5 mm²B10
Gniazda3×2,5 mm²B16
Płyta indukcyjna, trzy fazy5×2,5 mm²3 × B16
Płyta indukcyjna, jedna faza3×4 mm² lub 3×6 mm²według instrukcji płyty
Zasilanie mieszkania (WLZ)5×10 mm² lub więcejwedług projektu

Tabela pokazuje typowe wartości dla przewodów miedzianych pod tynkiem. Ostatecznie przekrój dobiera projektant lub elektryk: długie obwody wymagają większego przekroju ze względu na spadek napięcia, a kilka przewodów w jednej rurze nagrzewa się bardziej.

Jak czytać oznaczenia polskie

LiteraZnaczenie
Y na początkuizolacja żył z polwinitu (PVC)
Dżyła jednodrutowa, sztywna
Lżyła wielodrutowa, linka giętka
Y w środku lub na końcupowłoka z PVC
pprzewód płaski
Kkabel, np. YKY
Xizolacja z polietylenu usieciowanego (XLPE)
  • YDYp 3×1,5: płaski przewód pod tynk, trzy żyły jednodrutowe po 1,5 mm², izolacja i powłoka PVC.
  • YDY 3×2,5: to samo w przekroju okrągłym, do rur i na tynk.
  • YKY 5×6: kabel energetyczny 0,6/1 kV do ułożenia w ziemi, np. do budynku gospodarczego.
  • OWY 3×2,5: przewód oponowy, giętki, do urządzeń przenośnych i przedłużaczy.

Oznaczenia europejskie

H07V-K czytamy tak: H to przewód zharmonizowany, 07 to napięcie 450/750 V, V to izolacja PVC, K to linka giętka do instalacji stałej. Takie przewody idą w rozdzielnicach i szafach sterowniczych. H05VV-F to giętki przewód 300/500 V w powłoce PVC, np. do sprzętu domowego.

Kolory żył

  • brązowy, czarny, szary: przewody fazowe L1, L2, L3
  • niebieski: przewód neutralny N
  • zielono-żółty: przewód ochronny PE, nigdy do innych celów

Kiedy przewód bezhalogenowy

Przewody bezhalogenowe (oznaczenia HF, LSOH, np. N2XH) w pożarze wydzielają mało dymu i nie tworzą żrących gazów. Stosuje się je w budynkach użyteczności publicznej, na drogach ewakuacyjnych, w szpitalach, tunelach i serwerowniach.

Przewody do instalacji stałych mają klasę reakcji na ogień według rozporządzenia CPR, np. Eca, Dca, B2ca. Klasa jest na opakowaniu i w deklaracji właściwości użytkowych, a wymaganą klasę określa projekt budynku.

04

Gniazdka i włączniki: serie, ramki, mechanizmy

Osprzęt modułowy składa się z trzech części: mechanizmu w puszce, klawisza lub pokrywy i ramki. Wszystkie trzy muszą pochodzić z tej samej serii producenta.

↑ Spis poradników
Ekspozytor gniazd i łączników różnych serii: białe, czarne, mosiężne i porcelanowe
Ten sam mechanizm może dostać zupełnie inny wygląd: biel, czerń, metal albo porcelanę w stylu retro.

Rodzaje łączników

ŁącznikDo czego
Jednobiegunowyjedno światło z jednego miejsca
Świecznikowydwa obwody z jednego miejsca, np. żyrandol i kinkiety
Schodowyjedno światło z dwóch miejsc, np. na dole i na górze schodów
Krzyżowytrzecie i kolejne miejsce, montowany między dwoma schodowymi
Zwierny (dzwonkowy)dzwonek, sterowanie przekaźnikiem bistabilnym
Ściemniaczregulacja jasności, źródło światła musi być ściemnialne

Gniazda

  • W Polsce standardem jest gniazdo z bolcem uziemiającym (typ E). Gniazdo typu F (schuko) ma styki boczne. Wtyczka uniwersalna E/F pasuje do obu.
  • W łazience, przy zlewie i na zewnątrz stosuje się gniazda IP44 z klapką.
  • Gniazdo z ładowarką USB (A, C lub A+C) zastępuje zasilacz przy łóżku, w kuchni i w biurze. Sprawdź moc ładowania w watach.
  • Gniazda blatowe i mediaporty chowają zasilanie w meblu lub stole konferencyjnym.

Ramki i montaż

  • Ramki wielokrotne (od 2 do 5) mają rozstaw 71 mm, zgodny z polskimi puszkami. Przed zakupem zmierz rozstaw istniejących puszek.
  • Mechanizmy z elektroniką (USB, ściemniacze, czujniki) wymagają puszki głębokiej, 60 mm.
  • Ramki bywają z tworzywa, szkła, metalu, drewna i kamienia. Mechanizm pasuje do wszystkich ramek swojej serii, więc wygląd można zmienić bez kucia.

Ściemniacz i LED

Ściemniacz do LED musi pasować do źródła światła. Sprawdź, czy żarówka lub oprawa jest oznaczona jako ściemnialna, jaką minimalną moc obsługuje ściemniacz (za mała daje migotanie) i jaki ma tryb pracy: RC dla źródeł z zasilaczem elektronicznym, RL dla transformatorów indukcyjnych.

05

Lampy do wnętrz: rodzaj, wysokość, źródło światła

Dobrze oświetlone wnętrze ma trzy warstwy światła: ogólne, zadaniowe i dekoracyjne. Jedna lampa na środku sufitu zwykle nie wystarcza.

↑ Spis poradników
Witryna showroomu z lampami wiszącymi różnych serii
Lampy wiszące różnych kształtów: klosz otwarty w dół daje światło zadaniowe, zamknięty i matowy rozprasza je po pokoju.

Warstwy światła

  • Ogólne: plafony, panele, oprawy wpuszczane. Równe światło w całym pomieszczeniu.
  • Zadaniowe: lampa nad stołem, oświetlenie blatu, lampka biurkowa, kinkiet przy lustrze.
  • Dekoracyjne: kinkiety, taśmy LED, lampy podłogowe, podświetlenie obrazów i nisz.

Wysokość i wielkość

MiejsceZasada
Nad stołemdół lampy 60-75 cm nad blatem, krawędź lampy co najmniej 30 cm od krawędzi stołu
Nad wyspą kuchenną65-80 cm nad blatem, przy kilku lampach równe odstępy
W przejściudół lampy co najmniej 2,1 m nad podłogą
Pokój niższy niż 2,5 mplafon lub oprawa natynkowa zamiast lampy wiszącej
Żyrandol na środku pokojuśrednica w cm ≈ (długość + szerokość pokoju w metrach) × 8

Źródło światła

  • E27 i E14: duży i mały gwint, żarówki LED do lamp wiszących, stołowych i kinkietów.
  • GU10: reflektorki 230 V do opraw wpuszczanych i spotów.
  • G9: małe kapsułki do lamp kryształowych i kinkietów.
  • GU5.3 (MR16): reflektorki 12 V, wymagają zasilacza.
  • Zintegrowany LED: dioda wbudowana w oprawę, bez wymiany żarówki. Sprawdź deklarowaną trwałość, np. L70 przy 30 000 h.

Łazienka

Instalację w łazience dzieli się na strefy według normy PN-HD 60364-7-701. W strefie 0, wewnątrz wanny lub brodzika, dopuszcza się tylko oprawy IPX7 zasilane napięciem SELV do 12 V. W strefie 1, nad wanną i prysznicem do wysokości 2,25 m, oraz w strefie 2, w pasie 60 cm wokół, potrzebne jest co najmniej IPX4. Poza strefami wystarczą zwykłe oprawy, choć IP44 daje zapas przy parze wodnej.

06

Taśmy LED i zasilacze

Taśma LED to trzy decyzje: napięcie, moc na metr i sposób montażu. Zasilacz dobiera się do sumy mocy z zapasem.

↑ Spis poradników

12 V czy 24 V

Przy tej samej mocy taśma 24 V pobiera o połowę mniejszy prąd, więc mniej traci na spadku napięcia. Taśmę 12 V zasila się zwykle odcinkami do 5 m, taśmę 24 V do 10 m. Dłuższe odcinki zasila się z obu końców albo w kilku punktach, inaczej koniec świeci ciemniej.

Dobór zasilacza

Moc zasilacza = moc taśmy na metr × długość × 1,2. Zapas 20% chroni zasilacz przed pracą na granicy możliwości i wydłuża jego życie.

Przykład: 8 m taśmy 24 V o mocy 9,6 W/m. 9,6 × 8 = 76,8 W, z zapasem 92 W. Wybierasz zasilacz 24 V 100 W.

  • Napięcie zasilacza musi być równe napięciu taśmy.
  • Zasilacz na szynę DIN montuje się w rozdzielnicy, puszkowy lub płaski chowa się w zabudowie, hermetyczny IP67 nadaje się na zewnątrz.
  • Zasilacz potrzebuje przewiewu i dostępu do wymiany. Nie zamurowuj go.

Ściemnianie i sterowanie

  • Jednokolorowa: sterownik PWM między zasilaczem a taśmą albo zasilacz ściemnialny (triak, 0/1-10 V, DALI).
  • CCT: regulowana biel od ciepłej do zimnej, sterownik dwukanałowy.
  • RGB i RGBW: kolory, a kanał W daje czystą biel.
  • Sterowanie pilotem, aplikacją, przyciskiem ściennym albo z systemu inteligentnego domu.

Profile aluminiowe

Profil odprowadza ciepło z diod, a mleczny klosz rozprasza światło i ukrywa punkty. Przy taśmach od ok. 10 W/m profil jest potrzebny, bez niego diody szybciej tracą jasność. Taśmy COB dają ciągłą linię światła bez widocznych punktów, także w płytkim profilu.

07

Oświetlenie zewnętrzne

Na zewnątrz oprawa musi wytrzymać deszcz, mróz, słońce i uderzenia. Liczą się stopień ochrony IP, odporność IK i materiał obudowy.

↑ Spis poradników
Nowoczesny dom wieczorem z oświetloną elewacją i wejściem
Światło skierowane w dół na elewację i przy wejściu prowadzi wzrok do drzwi. Na zdjęciu zimna barwa, w ogrodzie łagodniej wygląda 2700-3000 K.

Stopień ochrony według miejsca

StopieńGdzie
IP44pod zadaszeniem: wiata, ganek, podbitka dachu
IP65elewacja, ogród, słupki, naświetlacze na otwartej przestrzeni
IP67oprawy gruntowe i najazdowe, miejsca, gdzie stoi woda
IP68oczka wodne, fontanny

Odporność na uderzenia IK

Skala IK od IK00 do IK10 opisuje odporność obudowy na uderzenia. W zasięgu ręki, przy wejściach, na parkingach i w miejscach publicznych wybieraj IK08 lub wyżej. Oprawy najazdowe mają podane dopuszczalne obciążenie w kilogramach, inne dla pieszych, inne dla samochodów.

Materiał obudowy

  • Aluminium malowane proszkowo: lekkie, odporne, najczęstsze.
  • Stal nierdzewna: przy basenie i nad morzem wybieraj gatunek 316, który lepiej znosi chlor i sól.
  • Tworzywo z ochroną UV: nie koroduje, dobre do słupków i opraw ogrodowych.

Sterowanie i barwa

  • Czujnik zmierzchu włącza światło po zmroku, czujnik ruchu tylko wtedy, gdy ktoś przechodzi. Razem oszczędzają energię przy wejściu i podjeździe.
  • W ogrodzie i na elewacji sprawdza się 2700-3000 K. Ciepłe światło słabiej przyciąga owady i nie razi sąsiadów. Na parkingach i placach 4000 K.
  • Naświetlacz kieruj w dół: ma oświetlać teren, a nie okna sąsiadów i niebo.

Zasilanie w ogrodzie

Kabel do lamp ogrodowych układa się w ziemi zwykle na głębokości 0,7 m, pod drogą dojazdową głębiej, z taśmą ostrzegawczą nad nim. Najczęściej jest to kabel ziemny YKY albo przewód w rurze osłonowej. Obwód zewnętrzny powinien mieć wyłącznik różnicowoprądowy 30 mA.

08

Słowniczek pojęć

Skróty i jednostki z kart produktów, wyjaśnione w jednym zdaniu.

↑ Spis poradników
Lumen (lm)
Strumień świetlny: ile światła daje źródło we wszystkich kierunkach.
Luks (lx)
Natężenie oświetlenia: ile światła pada na powierzchnię. 1 lx to 1 lm na 1 m².
Skuteczność świetlna (lm/W)
Ile lumenów daje źródło z jednego wata. Dobre oprawy LED mają 100-150 lm/W.
Temperatura barwowa (K)
Barwa światła białego. Im mniej kelwinów, tym cieplej: 2700 K ciepła, 4000 K neutralna, 6500 K zimna.
CRI (Ra)
Wskaźnik oddawania barw w skali do 100. Im wyżej, tym naturalniej wyglądają kolory.
UGR
Wskaźnik olśnienia przykrego. Im niższy, tym mniej oprawa razi. Biura: 19 lub mniej.
Kąt świecenia (°)
Szerokość wiązki światła. Wąski kąt podkreśla detal, szeroki oświetla równomiernie.
IP
Stopień ochrony obudowy: pierwsza cyfra przed pyłem i ciałami stałymi, druga przed wodą.
IK
Odporność obudowy na uderzenia mechaniczne, od IK00 do IK10.
Klasa ochronności
I: oprawa z przewodem ochronnym PE. II: podwójna izolacja, bez PE. III: zasilanie bardzo niskim napięciem SELV.
SELV
Bardzo niskie napięcie bezpieczne, do 50 V AC i 120 V DC. W oświetleniu zwykle 12 V lub 24 V.
CCT
Regulowana temperatura barwowa: jedna oprawa lub taśma świeci od ciepłej do zimnej bieli.
DALI
Cyfrowy protokół sterowania oświetleniem. Pozwala ściemniać i grupować oprawy z jednego systemu.
L70
Czas, po którym LED daje 70% początkowego strumienia, np. L70 50 000 h.
Przekrój (mm²)
Pole przekroju żyły przewodu. Większy przekrój przenosi większy prąd.
L, N, PE
Przewód fazowy (brązowy, czarny, szary), neutralny (niebieski) i ochronny (zielono-żółty).
Wyłącznik nadprądowy (np. B16)
Chroni przewód przed przeciążeniem i zwarciem. Litera to charakterystyka, liczba to prąd znamionowy w amperach.
Wyłącznik różnicowoprądowy (RCD 30 mA)
Wyłącza obwód przy upływie prądu, np. przez ciało człowieka. Wymagany m.in. dla obwodów gniazd.
09

Dla firm: zakupy hurtowe i Przeklub

Firmy kupują w każdym sklepie grupy z fakturą VAT. Architekci, projektanci wnętrz, instalatorzy i wykonawcy mogą dołączyć do Przeklubu.

↑ Spis poradników
Regały magazynu OHI z zapasem opraw i osprzętu
Własny magazyn w Ożarowie Mazowieckim: przy większych zamówieniach dział handlowy sprawdza stany od ręki.

Zakupy na firmę

  • Przy rejestracji lub zamówieniu podajesz dane firmy i NIP, a sklep wystawia fakturę VAT.
  • Przy większych ilościach i całych inwestycjach poproś dział handlowy o wycenę: LuxMarket 22 731 24 74, skleplm@luxmarket.pl, DobreGniazdka 22 731 24 70, sklep@dobregniazdka.pl.
  • Ten sam produkt bywa w kilku sklepach grupy. Wyszukiwarka w pasku u góry pokazuje, który sklep go ma.

Przeklub

Program dla osób, które zawodowo dobierają osprzęt i oświetlenie: preferencyjne stawki, zamknięta Strefa PRZECEN, oferty dla klientów i program prowizyjny. Udział jest bezpłatny.

  1. Zarejestruj się w DobreGniazdka albo OtoLampy i wybierz konto firmowe.
  2. W formularzu kliknij „Zgłoś się do Przeklubu”.
  3. Masz już konto? Zaloguj się i wejdź w zakładkę Przeklub.